W ramach akcji TAK dla otwartych niedziel, od 19 listopada br. na terenie całego kraju zbierane są podpisy pod petycją do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.

Podpis pod petycją to głos osób, które nie przychylają się do projektu ustawy ograniczającej a wręcz zakazującej handlu w niedziele i jednocześnie poparcie dla mądrych zmian Kodeksu Pracy w kwestii dobrowolności pracy w niedziele.

Jeśli chcesz nadal robić zakupy w niedzielę
Podpisz petycję online

Podpisz petycję

Centra handlowe - fakty i mity

Skutki zakazu handlu w niedziele

  1. Skutki ekonomiczne dla firm handlowych:
    • Spadek obrotów o 4% - 5 mld zł
  2. Skutki na rynku pracy:
    • Redukcja miejsc pracy od 20 000 do 40 000 = wzrost bezrobocia
    • Spadek zatrudnienia tymczasowego (umowy cywilne)
    • Wzrost ilości zatrudnienia na niepełne etaty
    • Pogorszenie warunków płacowych i socjalnych pracy
    • Zwiększona rotacja
    • Spadek zatrudnień w branżach związanych z handlem
    • Publiczne koszty bezrobocia
  3. Skutki dla konsumentów:
    • Wyższe ceny za zakupy w małych sklepach otwartych w niedziele
    • Pogorszenie warunków wypoczynku i rekreacji; utrata okazji poza-handlowego wykorzystania czasu wolnego w centrach handlowych (kino, gastronomia, rozrywka)
    • Utrata komfortu swobodnego planowania zakupów - szczególnie dla osób pracujących w sobotę, czy też dojeżdżających na zakupy do centrów handlowych z małych miast/wsi
    • Zmuszanie do robienia zakupów „na zapas”
    • Konsument płaci „w cenie” ponoszone przez przemysł i handel straty – inflacja
  4. Skutki dla producentów i usługodawców:
    • Redukcja zamówień i spadek sprzedaży
    • Pogorszenie kondycji firm usługowych
    • Pogorszenie warunków najmu powierzchni handlowych
    • Wzrost kosztów
    • Zaostrzenie konkurencji – eliminacja mniejszych dostawców
    • Zaostrzenie form wsparcia promocyjnego: koszty sprzedaży
    • Parcie ku eksportowi – wzrost cen na rynku krajowym
    • Spadek inwestycji w produkcji
    • Koncentracje pionowe (handel-produkcja)
    • Zachwianie klimatu inwestycyjnego: możliwy odpływ inwestorów

Fałszywe argumenty vs. fakty

(Na podstawie Komunikatu FOR: 12 fałszywych argumentów za zakazem handlu w niedzielę)

  1. Praca w niedziele ogranicza wolność, a zakaz handlu zwiększy zatrudnienie w branżach pozahandlowych. Uzasadnienie ustawy stwierdza, że konsumenci częściej będą korzystać z lokali gastronomicznych, placówek kulturalnych, a ograniczenie zatrudnienia w dużych sklepach w niedziele wpłynie na rozwój drobnej przedsiębiorczości.

    • Fakt: takie rozumowanie wprowadza podział na równych i równiejszych, a w rzeczywistości zakaz handlu w niedziele jest właśnie zamachem na wolność, ponieważ państwo musiałoby zmusić obywateli do zamykania sklepów.
  2. Na Węgrzech zakaz handlu w niedziele spowodował ponad 5-procentowy wzrost obrotu

    • Fakt: żadne badania nie przypisują wzrostu obrotów w handlu na Węgrzech w 2015 roku zakazowi handlu w niedziele. Raport węgierskiego urzędu statystycznego „Hungary 2015” wyraźnie stwierdza, że obroty zaczęły rosnąć już w 2013 roku, a ich dalszy wzrost w 2015 roku spowodowany był poprawą koniunktury w całej gospodarce: wzrostem płac realnych, polepszającą się sytuacją na rynku pracy, umiarkowaną inflacją i spadkiem cen ropy.
  3. Nie istnieje ryzyko spadku obrotów po wprowadzeniu zakazu handlu w niedziele

    • Fakt: zakaz handlu w niedziele uniemożliwi klientom robienie zakupów wtedy, kiedy jest to dla nich najwygodniejsze, a tym samym mniej chętnie będą dokonywali zakupów i te bodźce będą działały w kierunku ograniczenia sprzedaży.

    • Fakt: również w kierunku ograniczenia sprzedaży będzie działał wzrost cen w sklepach. Jeżeli sklepy będą musiały być zamknięte przez 1/7 tygodnia, to spadnie zwrot przedsiębiorców z inwestycji w te sklepy. Jeżeli kapitał przynosi mniejszy zwrot, to staje się droższy, dlatego można się obawiać wzrostu cen. Restrykcje czasu otwarcia podnosiły ceny w Niemczech (2012), Holandii (1997) i Szwecji (1991).
  4. Szacunki strat miejsc pracy na skutek wprowadzenia zakazu handlu w niedziele nie są poparte rzetelnymi badaniami

    • Fakt:rygorystyczne badania naukowe wskazują, że w większości innych krajów restrykcje dotyczące dni lub godzin otwarcia sklepów prowadziły do ograniczenia zatrudnienia. Taki spadek zatrudnienia nastąpił w Holandii (1995), Niemczech (1997), Kanadzie (2005) i USA (2005).

    • Fakt: PwC (2015) na podstawie opinii branży przyjmuje spadek zatrudnienia o 62,3 – 85,5 tys. osób (7%)

    • Fakt:komitet „Wolna niedziela” nie przedstawił żadnych realistycznych wyliczeń skutków zakazu handlu w niedziele, ani nie odniósł się do jakichkolwiek badań naukowych na ten temat. Jedynym obliczeniem w uzasadnieniu ustawy jest kwota rzekomych dodatkowych wpływów państwa po wprowadzeniu zakazu handlu w niedziele. Niestety ta kwota wynika jedynie z arbitralnego założenia 5% wzrostu obrotu – taki wzrost wystąpił na Węgrzech, ale nie wynikał z wprowadzonego (i rok później zniesionego) zakazu handlu w niedziele.
  5. Duże zagraniczne sieci handlowe oszczędzają na polskich pracownikach

    • Fakt:w gospodarce większe przedsiębiorstwa, w szczególności te z udziałem kapitału zagranicznego, płacą pracownikom przeciętnie wyższe płace, podobnie jest w sektorze handlu. Najwyższe wynagrodzenia wykazują firmy o 50 – 249 pracujących. Dostęp do zasobów sieci (wspólni dostawcy, marketing, wiedza organizacyjna), podnosi produktywność franczyzobiorców znacznie powyżej niezależnych sklepów.

    • Fakt:związki zawodowe niejednokrotnie starają się podważać dane, twierdząc, że nie widać w nich agencji pracy tymczasowej, z których rzekomo masowo korzystają sieci handlowe. Nie przedstawiają jednak żadnych przykładów i sami przyznają, że największa sieć – czyli Biedronka – nie korzysta z takich agencji.
  6. W handlu, szczególnie w sklepach wielkopowierzchniowych, stosuje się umowy cywilnoprawne, aby ograniczyć koszty

    • Fakt:sytuacja jest wprost przeciwna – zdaniem Państwowej Inspekcji Pracy nieprawidłowości związane z umowami mają największa skalę właśnie w małych sklepach. Urzędnicy w ponad ¼ z 414 skontrolowanych małych sklepów dopatrzyli się zawarcia umów cywilnoprawnych w warunkach właściwych dla stosunku pracy. Jednocześnie największe sieci handlowe w Polsce – Biedronka i LIDL – deklarują zatrudnianie pracowników wyłącznie w oparciu o umowę o pracę.
  7. Zagraniczne sieci handlowe unikają płacenia podatków w Polsce

    • Fakt: nie ma żadnych dowodów, które wskazywałyby, że zagraniczne sieci handlowe masowo unikają płacenia podatków w Polsce, a przynajmniej na większą skalę niż krajowe. W 2014 r. firmy z udziałem kapitału zagranicznego odpowiadały za 37% wpływów z podatku CIT w Polsce. Zysk w Polsce wykazuje nieznacznie mniej płatników CIT z udziałem kapitału zagranicznego niż całkowicie krajowych (odpowiednio 71,5% i 84,2% w 2014 roku). Wykazują jednak bardzo podobną kwotę należnego CIT-u na każdą złotówkę przychodów co podmioty krajowe (odpowiednio 0,65 gr i 0,72 gr w 2014 r.)

    • Fakt:Biedronka, czyli największa sieć sklepów detalicznych w Polsce, jest piątym największym płatnikiem podatku CIT do budżetu państwa w rankingu wśród firm zagranicznych według rankingu Bisnode i Pulsu Biznesu. W 201 roku wg danych Bisnode, Jeronimo Martins zapłaciło w Polsce więcej podatku CIT niż jakakolwiek krajowa firma prywatna (296 mln zł wobec 124 mln zł opłaconego przez Getin Holding).
  8. Praca w niedziele jest szkodliwa dla zdrowia, co potwierdza badanie Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi oraz Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”, w którym ponad 93% badanych pracowników handlu uznało, że praca w niedziele jest „czynnikiem uciążliwym i stanowi zagrożenie dla ich zdrowia”.

    • Fakt:badanie to jest w istocie sondażem opartym na metodologii Skali Ryzyka Psychospołecznego. Wśród respondentów było 7623 osoby z 15 branż. W przypadku handlu odsetek 93% odnosi się do 452 osób, które zaznaczyły w kwestionariuszu, że pracują w niedziele i je to „irytuje/przeszkadza/stresuje” „trochę” lub „bardzo”. Irytacja pracą w niedziele jest zrozumiała, jednak wyciąganie wniosku o szkodliwości dla zdrowia budzi sceptycyzm.
  9. Praca w niedziele negatywnie wpływa na życie rodzinne, w szczególności kobiet

    • Fakt:jakość życia pracowników handlu nie poprawi się jeżeli stracą pracą. Doświadczenia innych krajów wskazują, że w większości przypadków restrykcje dni lub godzin otwarcia sklepów prowadzą do ograniczenia zatrudnienia.
  10. Należy wyrównać szanse między małymi sklepami i dużymi sieciami handlowymi, dlatego tylko właściciele niewielkich sklepów osobiście będą mogli prowadzić handel w niedziele

    • Fakt:wskazuje to na chęć wspierania małych niewydajnych sklepów przed konkurencją dużych produktywnych sieci. Tymczasem to największe przedsiębiorstwa dzięki specjalizacji i efektom skali są w stanie w najbardziej efektywny sposób organizować pracę, a dzięki temu oferować konsumentom niższe ceny, a pracownikom lepsze warunki pracy. One również najwięcej inwestują, a Polska potrzebuje właśnie zwiększyć inwestycje przedsiębiorstw, które pozostają u nas niskie na tle regionu.

    • Fakt:w myśl projektu, handel będą mogli prowadzić właściciele małych sklepów tylko jeżeli będą to sklepy niezależne – zakaz obejmie prowadzących działalność w oparciu o umowę agencji lub umowę franczyzy. W opinii prof. Marka Chmaja taki zapis jest niezgodny z Konstytucją RP.
  11. Handel w niedziele jest ograniczony lub zakazany w większości państw Europy Zachodniej

    • Fakt:to prawda – poza Danią, jednak argument ten wprowadza w błąd. Od ponad 20 lat w całej Europie trwa dyskusja na temat znoszenia zakazu handlu w niedziele, nawet w najbardziej restrykcyjnych pod tym względem państwach. Dyskusja ta spowodowała stopniowe znoszenie regulacji już w latach ’90 w Anglii i Walii (1994), Austrii (1997), a także w Niemczech (w 1996 i później w 2007), w których od momentu zjednoczenia kraju dyskutuje się nad restrykcjami w niedzielnym handlu.

    • Fakt:w ostatnich latach 8 krajów UE decydowało się na zniesienie regulacji lub znaczącą liberalizację istniejących przepisów:
    • Cypr brak ograniczeń, zakaz został uznany za niekonstytucyjny przez Sąd Najwyższy w 2016 roku
    • Daniabrak ograniczeń po zmianie prawa w 2012 roku
    • Finlandiabrak ograniczeń od 2016 roku
    • Francjaograniczona deregulacja w 2009 roku, ok. 500 stref turystycznych w których handel jest dozwolony, trwa dyskusja nad dalszą deregulacją
    • Grecja od 2013 roku lokalne władze mogą zezwalać na nieograniczony handel wszystkim sklepom poniżej 250 m2
    • Holandia od 2013 roku władze lokalne mogą zezwalać na handel w każdą niedzielę, wcześniej mogły zezwolić na handel jedynie do 12 niedziel w roku i tylko 1/3 z nich nie korzystało z takiej możliwości
    • Hiszpaniaod 2013 roku sklepy mogą się otwierać w 16 niedziel i świat, władze lokalne mogą podnieść lub ograniczyć tą liczbę do minimum 10, właściciele mogą sami decydować w te dni o godzinach otwarcia
    • Węgry – wprowadzony w marcu 2015 roku zakaz handlu w niedziele zniesiono w kwietniu 2016 roku. Obecnie brak ograniczeń

    • Fakt:19 z 28 krajów członkowskich nie stosuje żadnych ograniczeń handlu w niedziele, są to: Bułgaria, Chorwacja, Cypr, Czechy, Dania, Estonia, Finlandia, Irlandia, Litwa, Łotwa, Malta, Polska, Portugalia, Rumunia, Słowacja, Słowenia, Szwecja, Węgry i Włochy. Brak ograniczeń również w Szkocji.
  12. Większość Polaków popiera zakaz handlu w niedziele

    • Fakt:tylko w jednym ogólnopolskim sondażu – CBOS – Polacy popierają zakaz handlu w niedziele, podczas gdy w pięciu innych sondażach są mu przeciwni. Polacy sprzeciwiają się zakazowi handlu w niedziele w sondażach przeprowadzonych przez:
    • Instytut Badań Pollster dla Super expressu – 62% przeciw
    • Maison&Partners dla Money.pl – 46% przeciw, ale to więcej niż zwolenników
    • SW Research dla Newsweeka – 55% przeciw
    • IBRiS dla Rzeczpospolitej – 50% przeciw
    • Millward Brown dla TVN – 53% przeciw

Jeżeli chcesz dowiedzieć się więcej
zadzwoń lub napisz do nas.